Zaloguj się

Parafia Grobu Bożego Bazylika Mniejsza Atrakcje, Zabytki

Warszawska 1, Miechów

Parafia Grobu Bożego Bazylika Mniejsza

Kościół i klasztor bożogrobców ufundował w 1163 r. Jaksa z rodu Gryfitów.
„Klasztor miechowski był pierwszym w Polsce i pierwszym w Europie reprezentantem idei i kultu Grobu Bożego. Był nie tylko najstarszym i najznakomitszym, ale także najbogatszym ze wszystkich klasztorów tego zakonu w Europie. Szczególnego znaczenia klasztor miechowski nabrał po opanowaniu Jerozolimy przez innowierców, można go było wtedy uważać za głowę wszystkich placówek nie tylko w Polsce, ale także we Francji, Hiszpanii, Neapolu, Anglii, Węgrzech, Czechach i innych krajach.” [1]
Obecny kościół zbudowano w latach 1233-1293, przebudowano go
w latach 1394 – 1410 i w XVIII w. Kościół jest murowany, gotycki, z fragmentami romańskimi, przebudowany w stylu późnobarokowym, konsekrowany w 1802r. Korpus trzynawowy, bazylikowy, prezbiterium zamknięte wielobocznie. Przy prezbiterium od północy i południa w przedłużeniu naw bocznych kaplice Ukrzyżowania i M.B. Częstochowskiej. Nawa główna otwarta do naw bocznych arkadami filarowymi. Ołtarz głowny rokokowo-klasycystyczny, ołtarze boczne rokokowe.

Z nawy bocznej północnej od zachodu jest wejście do krużganków otaczających z czterech stron kaplicę Grobu Pańskiego, która zbudowana została w XVI w. i odrestaurowana w 1883 r. Kaplica jest prawie kwadratowa, pod kopułą stoi ciosowy grób w formie prostokątnego budyneczku o dwóch kondygnacjach rozczłonkowanych pilastrami i kolumnami, jego górna część jest wykonana z drewna. Ołtarz z obrazem Złożenia do grobu jest barokowy. Kult Grobu Chrystusowego w Miechowie ma wielowiekowe tradycje. W latach 1973 – 1980 prowadzone były w kościele prace remontowe i konserwatorskie, organy odnawiano w 1991 r.

Do kościoła przylega klasztor, pierwotny z 2 połowy XII w. Odbudowa gmachu klasztornego miała miejsce w latach 1384 – 1423 oraz w 1 połowie XVI w. i w XVII w. Kompleks budynków klasztornych jest zgrupowany dookoła prostokątnego wiryndarza, dawniej o dwóch kondygnacjach, obecnie z wyjątkiem skrzydła północnego trójkondygnacyjny. Na parterze dookoła wirydarza krużganki gotycko-renesansowe. Po kasacie bożogrobców w 1819 r. budynki klasztorne uległy poważnej ruinie. Na północny wschód od kościoła położony jest dawny dom generała zakonu, tzw. zamek (od kasaty klasztoru w 1819 r. do 1996 r. plebania), późnobarokowy, z 2 połowy XVIII w., piętrowy, murowany, narzucie wydłużonego prostokąta. Na piętrze częściowo sklepienia krzyżowe. W sali tzw. gryfowej znajduje się wielki stiukowy kartusz z płaskorzeźbionym godłem bożogrobców (gryf trzymający podwójny krzyż).

Kościół jest trzynawową trójprzęsłową bazyliką gotycką z przełomu XIV i XV wieku z fragmentami romańskimi z pierwszego 30-lecia XIII wieku, przebudowaną w stylu późnobarokowym w drugiej połowie XVIII wieku.
Długość kościoła, mierzona w nawie głównej od ściany zachodniej zlokalizowanej pod chórem muzycznym do ściany ołtarzowej, wynosi 50 metrów. Szerokość mierzona pomiędzy ścianami północną i południową wynosi 25 metrów.
Wejście do świątyni prowadzi przez kruchtę[1] znajdującą się przy południowej nawie.[2] Jest to kwadratowa budowla o ściętych narożnikach, nakryta płaską kopułą z obeliskiem[3] na szczycie. Od południa i wschodu w wejściach znajdują się ogromne kute drzwi. W ścianie zachodniej kruchty – ołtarz.
Na narożnej ścianie, po lewej stronie portalu[4] wejściowego, znajduje się brązowa płyta umieszczona na pamiątkę ogłoszenia breve[5] papieskiego 3 listopada 1996 roku, nadające miechowskiemu Sanktuarium miano Bazyliki Mniejszej.
Z kruchty do kościoła prowadzi wejście przez barokowy marmurowy portal z 1714 roku.
Nawa główna kościoła, wysoka na 25 i długa na 50 metrów, ma kolebkowe sklepienie z lunetami oparte na pojedynczych i podwójnych gurtach,[6] otwarta do naw bocznych arkadami filarowymi. Wzdłuż nawy biegnie piękny profilowany gzyms.[7] Tęcza wyodrębniona opilastrowanymi filarami przyściennymi.
Prezbiterium wyraźnie wyróżnione ma podniesioną posadzkę oddzieloną od reszty nawy kamiennym progiem, wieloboczne, zamknięte. Ściany podzielone gzymsem na dwie kondygnacje: w górnej części rozdzielone pilastrami i balkonikami, w dolnej – podział ramowy.
W posadzce prezbiterium[8] znajduje się płyta okuta miedzianą blachą z napisem:

D.O.M.
SEPULCRUM
GENERALIUM
ET
FRATRUM MISTOMUSS SEPULCRIS
HIEROSOLIMITANI
MDCCXCIII

Pod nią znajduje się wejście do podziemi kościoła zawierających szereg krypt[9] grobowych, w których pochowani są miechowscy zakonnicy.
Krypty grobowe łączą się z szeregiem korytarzy prowadzących pod kościołem, a także wychodzącym poza jego obręb.

W latach 20-tych ubiegłego wieku, podczas prac remontowych, można było dobrze zachowanym chodnikiem obejść miechowski Rynek. Podziemia były wybudowane dla celów bezpiecznego opuszczenia miasta w razie napadów, jakie miały miejsce w wiekach średnich. Wyjście z podziemi prowadziło do majątku Wielko-Zagórze (obecnie Park Miejski). Drugie wyjście znajdowało się na przedmieściu Janów u podnóża wielkiej skarpy na której stoi kościół i klasztor.
W roku 1981, w czasie wykonywania prac przy ogrzewaniu kościoła, wejścia do korytarzy – ze względu bezpieczeństwa – zamurowano, a część podziemi przerobiono na komory grzejne.
Nawa główna zakończona jest od zachodu ścianą kamienną, murowaną z ciosów o charakterystycznej romańskiej konstrukcji. Nad niszą, mieszczącą średniowieczny fresk, znajduje się okrągłe romańskie okienko z ozdobą w formie czterolistnego przeźrocza. Ściana ta pochodzi prawdopodobnie z dawnego romańskiego kościoła.
Przez całą zachodnią ścianę kościoła przechodzi chód muzyczny oparty na opilastrowanych filarach biegnących linią falistą.
Nawy boczne, połączone z nawą główną kolumnadą arkadową, są jednakowej długości.
Nawa południowa, ścianę ołtarzową ma wspólną z przedsionkiem dodatkowego wejścia do nawy głównej prowadzącego od strony południowej tak zwanym „babińcem”.[10]
Jest on kwadratowym pomieszczeniem w południowo-wschodniej
części kościoła. Wejście do niego z cmentarza kościelnego usytuowane jest we wschodniej ścianie. Wejście z „babińca” do kościoła prowadzi przez marmurowy portal w południowej ścianie nawy głównej. Na wprost wejścia do „babińca”, w grubym filarze ściany, znajdują się kręcone schody prowadzące na piętro do dawnego skarbca klasztornego, a obecnie biblioteki.
Ołtarz nawy południowej oddzielony jest od kościoła marmurową balustradką z przejściem w środku. Zakończenie nawy stanowi nisza, z której jest wejście na wieże. Nisza ta ma podwyższoną posadzkę.
Nawa północna ścianę ołtarzową ma wspólną z przedsionkiem zakrystii.

Zakończeniem nawy jest zejście do krużganków znajdujących się w przyziemiu klasztoru. Obok schodów prowadzących w dół do krużganków znajduje się wyjście na chór muzyczny.
Obok ołtarza po jego lewej stronie znajduje się przejście do kaplicy św. Antoniego i jednocześnie do przedsionka zakrystii.
Zakrystia jest prostokątnym pomieszczeniem w północno-wschodniej części kościoła. Prowadzą do niej dwa wejścia: jedno bezpośrednio z prezbiterium przez marmurowy portal, drugie, z nawy głównej, poprzez portal prowadzący do przedsionka zakrystii.
Z przedsionka tego można przejść do nawy północnej, jak również schodami wejść na piętro mieszczące skarbiec kościelny. Schody te prowadzą również do korytarza wiodącego do klasztoru (obecnie przejście zamurowano).
Nad przejściem z nawy północnej do przedsionka znajduje się balkonik, z którego generałowie zakonu słuchali mszy. Balkonik ten dawniej połączony był z przejściem łączącym kościół z klasztorem. W XVII wieku proboszcz generalny Maciej Łubieński (1617-1627), dla udogodnienia życia braciom zakonnym, nakazał wybudować przy północnej ścianie kościoła kryty korytarzyk na filarach łączący klasztor z przedsionkiem zakrystii. Obecnie od strony klasztoru korytarz ten jest zamurowany.
W północnej ścianie nawy znajduje się wyjście z kościoła do ogrodu plebańskiego.
Zakrystia ma bezpośrednie połączenie z sąsiadującym budynkiem –

„zamkiem generałów”.

Przy południowej ścianie kościoła, w jego zachodnim narożniku, stoi czworokątna sześciokondygnacyjna wieża. W dolnej części jest murowana z ciosów kamiennych, w górnej ceglana, z wzorami z zendrówek. Ostatnie piętro domurowano z materiału pochodzącego z kościoła romańskiego. Dawniej wieża pokryta była gotyckim czterospadowym dachem – obecnie posiada, tak charakterystyczny dla miechowskiego kościoła, kulisty hełm. Do wschodniej ściany 50-metrowej wieży domurowana jest potężna przypora we wnętrzu której znajdują się kręcone schodki prowadzące na wieżę.
Ściany kościoła wzmocnione są przyporami, które w ścianie północnej połączone arkadami stanowią podstawę dla korytarza wiodącego z klasztoru do kościoła.
Kościół nakryty jest dachem na drewnianej konstrukcji pokrytym miedzianą blachą. Na środku dachu, nad nawą główną, zamontowana jest barokowa wieżyczka z sygnaturką.

Kontakt:

ul. Warszawska 1
32-200 Miechów
Email: miechow@kielce.opoka.org.pl

http://www.sanktmiechow.kielce.opoka.org.pl

Telefon: +48413831378
Fax: +48413830500

Źródło opisu:
Źródło zdjęć:
Dodane: 2009-12-28 10:38:33 przez agata17ko

Lokalizacja

Dodaj Komentarz

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Ocena ogólna