Zaloguj się

Katedry na Stokach

Cztery ceglane zbiorniki wmontowane we wzniesienie na Stokach to jedno z najbardziej tajemniczych miejsc w Łodzi. Każdy ze zbiorników mieści 15 mln l czystej wody. Zbiorniki – zwane przez pracowników wodociągów podziemnymi katedrami – tylko raz na kilka lat odwiedzane są przez ludzi, podczas konserwacji budowli.

Twórca koncepcji łódzkich wodociągów, brytyjski inżynier William Lindley zauważył, że całe miasto jest „lekko nachylone”. Najwyższy punkt jest na Stokach, najniższy na Lublinku. To spostrzeżenie skłoniło go do zaproponowania budowy wielkich zbiorników na Stokach, skąd woda, grawitacyjnie, rozpływałaby się po mieście.

W latach 30. ub. wieku budowniczy łódzkiej sieci wodociągowo-kanalizacyjnej, inżynier Stefan Skrzywan, przystąpił do projektowania zbiorników o wymiarach 60 na 60 m i wysokich do 7 m. Lustro wody sięga 5 m. Niestety, Skrzywan nie doczekał rozpoczęcia prac. Zmarł w 1932 roku.

W latach 1935 – 1937 powstały pierwsze dwa zbiorniki. Najpierw wykonano ogromne wykopy, w których zbudowano z cegieł klinkierowych ściany i kolumny do podtrzymywania stropów. W każdym ze zbiorników jest blisko sto kolumn. Imponująco wyglądał montaż półokrągłych sklepień, przy budowie których wykorzystano metody rodem z gotyckich katedr. Wszystkie ściany i podłogi mają półokrągły kształt – aby napierająca woda oddziaływała na nie z jak najmniejszym ciśnieniem. Zbiorniki przysypano metrową warstwą ziemi. To z jednej strony pozwoliło utrzymywać w zbiornikach stałą temperaturę, z drugiej – ukryto w zieleni budowle o strategicznym dla miasta znaczeniu.

Dwa bliźniacze zbiorniki powstały w latach 1949 – 1953, a w latach 60. kolejnych 6, tyle że dużo mniejszych, wykonanych techniką żelbetową.

– O ile w zbiornikach ceglanych prace ograniczają się do czyszczenia i dezynfekcji prowadzonych raz na dwa – trzy lata, to zbiorniki betonowe niedługo będą musiały być remontowane.

W zbiornikach przechowywane jest 100 tysięcy metrów sześciennych wody. Spływa ona ze studni głębinowych (w 90 proc.) oraz Zalewu Sulejowskiego i Pilicy. Po drodze przechodzi jeszcze przez stację uzdatniania wody na Dąbrowie. Następnie trafia do naszych kranów.

Woda ze Stoków płynie trzema magistralami do 70 proc. odbiorców w mieście. Spadek terenu jest tak duży, że potrzebne są reduktory ciśnienia, aby nie eksplodowały krany w naszych domach. Stokowskie zbiorniki mają taką objętość, że w razie awarii kilkudziesięciu łódzkich studni głębinowych, do całkowitego opróżnienia mogą zaopatrywać łodzian w wodę przez 10 godzin.

Pomimo walorów architektonicznych, nie jest możliwe nawet zbliżanie się do podziemnych katedr. Ze względu na bezpieczeństwo zbiorników, a także wody, którą pijemy, teren patrolują uzbrojeni strażnicy. „Katedry” to najbardziej strzeżone zabytki w Łodzi.

ul. Pomorska 246 przy Mazowieckie/ Łódź

Centrum Informacji Turystycznej
ul. Piotrkowska 87, 90-423 Łódź
tel.: (+48) 042 638 59 55, 042 638 59 56
fax: (+48) 042 638 59 55
e-mail: cit@uml.lodz.pl
www: www.cityoflodz.pl

Źródło opisu: pl.wikipedia.org
Źródło zdjęć: http://zwik.lodz.pl
Dodane: 2008-02-12 01:28:09 przez Anonim

Lokalizacja

0.0 z 5.0
Ocena ogólna 0.0
  • Martika
    2 listopada 2012 at 15:24

    Mam nadzieję, że raz na 2 lata przy konserwacji katedr będzie jeszcze szansa aby je zobaczyć od środka?!… ciekawe miejsce…intrygujące i nietuzinkowe… jedyne w swoim rodzaju polecam

    Pomocna recenzja
  • Artur0001
    18 października 2012 at 14:59

    Uzyskałem informacje od CIT, że ZWiK nie zamierza już udostępniać obiektu do zwiedzania. 🙁

    Pomocna recenzja
  • F4culture
    13 września 2012 at 09:28

    ZWiK – podziemna katedra na Stokach
    ul. Pomorska 246, Łódź
    Najbliższe wydarzenia:
    Podziemny Kwartet Czterech Kultur – Cena 40 zł

    Terminy:
    20.09.2012 18:00 – 19:30

    Pomocna recenzja
  • lodzen
    13 września 2012 at 09:13

    Niezwykłe oblicze Łodzi – wodociągowe zbiorniki wody pitnej na Stokach, zwane „podziemną katedrą”. Na 3,6 tys. metrów kwadratowych stoi sto ceglanych kolumn, a w zbiornikach może być przechowywane 100 tys. m3 wody, która spływa ze studni głębinowych oraz Zalewu Sulejowskiego i Pilicy. W jednym ze zbiorników, zarazem jednym z najpiękniejszych łódzkich zabytków, podczas Festiwalu Łódź Czterech Kultur 2012 zagrają muzycy z Polski, Izraela, Niemiec i Rosji. Nie do opowiedzenia – do zobaczenia!:)

    Pomocna recenzja
  • lodzki
    14 sierpnia 2011 at 15:26

    Ostatnia prezentacja katedr odbyła się w 2010.09.17!, w związku z konserwacją i przeglądem dwóch zbiorników. Takie „zabiegi” przeprowadza się średnio raz na dwa lata. Na co dzień zbiorniki są niedostępne dla osób postronnych. Kolejne prawdopodobne zwiedzanie we wrześniu 2012 ?!?

    Pomocna recenzja
  • julka
    9 listopada 2010 at 15:08

    chyba moja najwieksze marzenie byc tam- najlepeij z aparatem. Z tego co się wiem czyszczenie odbywa się co 2 lata
    Podobno właśnie raz na dwa lata przy czyszczeniu zbiorników istnieje możliwość zwiedzenia katedr 🙂
    wie ktoś kiedy to wypada w najbliższym czasie ???

    Pomocna recenzja
  • paulek20
    14 czerwca 2010 at 15:23

    cudo nie ma to jak zabytki

    Pomocna recenzja
  • beciulka89
    13 czerwca 2010 at 22:24

    chyba moja najwieksze marzenie byc tam- najlepeij z aparatem. Z tego co się oreintuje czyszczenie odbywa się co 2 lata

    Pomocna recenzja
  • malpik1001
    21 listopada 2009 at 21:40

    przydało by sie zwiedzic

    Pomocna recenzja
  • blackangel2009
    15 września 2009 at 22:17

    I coś takiego jest w Polsce echhh trzeba to zobaczyć bo nie przeżyję.

    Pomocna recenzja
  • iwi
    9 września 2009 at 18:50

    super miejsce

    Pomocna recenzja
  • 8adams8
    7 września 2009 at 16:48

    stare klimaty, lubie takie:)

    Pomocna recenzja
  • krzysm
    24 lutego 2009 at 07:16

    W zamieszczonej informacji znalazl sie bład, w miejscu które zostało zaznaczone na mapie znajdował sie kiedyś park a w tej cheili jest wlasność prywatna. Zbiorniki o których mowa znajduja sie nieco dalej przy zbiegu ulic Pomorskiej i Mazowieckiej. Na mapie można zauważyć zaznaczone zbiorniki wodne.
    Pozdrawiam Misio
    Jest już OK 🙂

    Pomocna recenzja
  • Anonim
    14 sierpnia 2008 at 16:49

    W zamieszczonej informacji znalazl sie bład, w miejscu które zostało zaznaczone na mapie znajdował sie kiedyś park a w tej cheili jest wlasność prywatna. Zbiorniki o których mowa znajduja sie nieco dalej przy zbiegu ulic Pomorskiej i Mazowieckiej. Na mapie można zauważyć zaznaczone zbiorniki wodne.
    Pozdrawiam Misio

    Pomocna recenzja

Dodaj Komentarz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ocena ogólna